مەکتوب منداڵێکی بزێوی گەڕەکی شوان، بە قژە لوول و ئاڵۆزکاوەکەیەوە هەموو رۆژێک تائێوارە گەڕەکی تەی دەکرد بە یاریی و هەڵبەز و دابەز. دواتر ئەو منداڵە کە گەورەش دەبێ، دەبێتە هونەرمەندو دەرهێنەرێکی بزێوی کەرکوک و کوردستان هەر بە هەمان قژی لوول و ئاڵۆزکاو بەڵام ئەمجارە تەنکتر لەوەی منداڵیی و لە بری کەرکوک " میسری" دەبێتە نازناوەکەی. ئەو کەسە هونەرمەندی بلیمەت حسێن رەحیم محەمەد ئەمین ناسراو بە "حسێن میسری"ـە کە ساڵی ١٩٥٧ لە شاری كەركوك لە دایكبووە. حسێن میسریش وەکو هەزاران کەرکوکی رەسەن، تاڵاوی سیاسەتی تەعریبکردن و چەوساندنەوەی نەتەوایەتی، ژیان لە خۆی و خێزانەکەی دەشێوێنێ و هەرزوو نیشانە بەد و خراپەکانی لەسەر دەر دەکەوێ یەکەم زیان ئەوەیە کە ناتوانێ خوێندن تەواو بکات. بەڵام بۆ خۆی کۆڵ نادات و خۆی فێرە خوێندن و نووسین دەکات بە زمانەکانی عەرەبی و کوردی. دوای فێربوونی خوێندن و نووسین، ئیتر نۆرەی هەڵبژاردنی ئەو شتانە دێت لەگەڵ زەوق و سەلیقەی حسێنی گەنجدا دەگونجێ. بێشک ئەویش هونەری شانۆ و نواندنە. میسری بۆچی؟ رەنگە تا خۆیشی لە ژیاندا بوو، دەیانجار ئەم پرسیارەی لێکرابێ، ئایا کوڕێکی کەرکوکیی لە سلێمانی ژیابێ، پاشگری "میسری" واتای چیە؟ حسێن لە تەمەنی ٢٠ ساڵاندا واتا ساڵی ١٩٧٧ بۆ بەشداری لە کۆرسێکی شانۆییدا، سەردانی وڵاتی میسر دەکات. دوای ئەوەی گەڕایەوە بۆ کەرکوک، ئیتر نازناوی "میسری" بڕا بەسەر حسێنی کەرکوکدا و بۆ هەمیشە ئەم پاشگرەی پێوە لکا. لە ژیانی هونەریدا ساڵی ١٩٧٣ بۆ یەكەمجار لە شاری موسڵ لە شانۆیی (من الذي قتل الوحش) وەكو ئەكتەر بەشداری كردووە، لە نووسینی عەلی سالم و عەدنان جویدجاتی بوو. دوای ئەوە دەبێتە ئەندام لە (تیپی شانۆی ئەزومونگەری كەركوك) دا و لەوێوە درێژە بە ئەزموونی شانۆیی خۆی دەدات. لە بواری شانۆدا تەنیا لە رۆڵبینیندا وەکو ئەکتەر نامێنێتەوە، بەڵکو بۆ خۆی دەبێتە دەرهێنەر و کاری دەرهێنان بۆ دەیان دەقی شانۆیی دەکات لەناو کەرکوکدا. بەڵام ساڵی ١٩٨٥ بە زەبری سیاسەتی تەعریب لەلایەن حکومەتی ئەو کاتی عێراقەوە بنەماڵەکەی لە شاری کەرکوک دوور دەخرێنەوە و لە شاری سلێمانی جێگیر دەبن و تا رۆژی مردنی هەر لەو شارەدا مایەوە میسری. لە بوارەکەی خۆیدا، هەمیشە مۆتەکەی سیاسەتی رەتکردنەوە و سڕینەوە بە زەقی دەبینرا و هەوڵی دەدا بە هونەر دژی ئەو سیاسەتە بووەستێتەوە. حسێن میسری ئەگەرچی سیاسی نەبوو بەڵام هەرگیز نەیتوانی ئەو مۆرکە سیاسییە لە کارەکانی دوور بخاتەوە کە بەبۆنەی کوردبوون و کەرکوکیبوونییەوە تاڵاوی زۆری لەسەر چەشتبوو. کاتێکیش ساڵی ١٩٨٥ لە شاری سلێمانی گیرسانەوە، حسێن میسری زۆر بەزوویی تێکەڵی ناوەندە هونەریی و درامییەکەی ئەم شارە بوو، هەرزوو نەک جێی خۆی کردەوە، بەڵکو بوو بەناوێکی درەوشاوە و نکوڵی لێنەکراو. پەڕینەوە بەرەو دراما کۆتایی نەوەدەکانی سەدەی رابردوو بۆ حسێن میسری، سەرەتای دەسپێکردنی دنیایەکی تربوو لەناو دنیابەرینەکەی هونەری نواندن دا ئەویش دەرهێنانی چەندین درامای تەلەڤزیۆنیی بوو کە لە کاتی خۆیدا بینەر و دەنگدانەوەی زۆری هەبوو بەناوبانگترینیان ( زنجیرە درامای خۆرنەوازان بە دوو زنجیرە ساڵی ١٩٩٩، زنجیرە درامای خەونی چۆلەکەکان ساڵی ٢٠٠١،زنجیرە درامای رەشەی پۆلیس ساڵی ٢٠٠٢، زنجیرە درامای حەسەنە فەنی ساڵی٢٠٠٣، زنجیرە درامای جومعە ساڵی ٢٠٠٤) لەگەڵ چەندین شانۆ و درامای کورتی دیکەدا ئێوارەی رۆژی ٣١ی ئایاری ٢٠٠٩ بەهۆی نەخۆشی دڵەوە لە شاری سلێمانی کۆچی دوایی کرد و هەر لەو شارە بە خاک سپێردرا.

مەکتوب ئەو کاتەی تەکیەی تاڵەبانی لە ناوەندێکی ئاینییەوە مقام و بەستەشی تێدا دەوترایەوە، بێ ئەوەی دیاربن، چەندین منداڵ هۆگری ئەو دەنگ  وئاوازانە دەبوون. دواجار بەشێک لەو منداڵانە بوونە هونەرمەندی مەزن کە مامۆستای مقامات و گۆرانیی كوردی عەلی مەردان یەکێکە لەوان. عەلی مەردان ساڵی ١٩٠٤ لەگەڕەكی بەرتەكیەی شاری كەركوك لە دایكبووە. لە منداڵییەوە ئارەزوویەکی زۆری بۆ گۆرانیی و مقام تێدا دەرکەوتووە ئەویش کاتێ هەستی پێدەکرێ کە  چووەتە تەكیەی تاڵەبانی تا گوێ لەو دەنگ و ئاوازە بەسۆزانە بگرێت مەلا و فەقێكانی تەكیە بە مقامەوە دەیانخوێند. مەلا ساڵح، مەلا رەووف حافز، حاجی نوعمان و چەند مقامبێژێكی تر لەدەنگخۆشەكانی ئەو سەردەمە بوون كە عەلی مەردان لێیانەوە فێری مقامەكان بووە. كەركوك بە تایبەتی و گەرمیان بە گشتیی، مەڵبەند و سەرچاوەی هونەری مقاماتە. مقامبێژانی بەناوبانگ شەڵتاغ، مەلا وەلی، خدر بارام چاوەش، عەلی مەردان، حەمەدرێژ، حوسێن عەلی نموونەی بەرچاوی ئەم مەڵبەندەن. هەربۆیە دەوترێ لە كەركوكەوە مقام گەورە دەبێ و دواتر بەرەو موسڵ و بەغدا بڵاودەێتەوە. مقامبێژی بەناوبانگی موسڵ ( إسماعیل الفحام١٩٣٠ - ١٩٩٠) وتوویەتی:" مقام لە كەركوك لە دایكبوو، لە موسڵ گەشەی كرد، لە بەغدا مرد! مامۆستا عەلی مەردان لەماوەی ژیانیدا گەلێ گۆرانیی و مقامی رەسەنی تۆمار كردووە. لە گۆرانیە بەناوبانگەكانی: فاتیمە دوو چاوی مەستت، كراس كوردەری ئاوریشم، گیانە بەسیەتی، خۆم و عودەكەم، ئەم پەرچەم و ئەگریجە، كۆڵان بە كۆڵان، شەوو رۆژ لەخەیاڵ و لەبەر چاوی، مامە گیانی مامە، شەدە شل بۆچ واتكرد، ئەڵوەن، هەوری لەقەدی ئاڵاوە، بە یادمكە فریادم كە، خاڵۆ خاڵۆ، وەرە قوربان، ئاخ چیبكەم نیمە چارە، لەو كەلە دەنگی ساز دێ و چەندینی تر. ئاوازی هەندێك لەگۆرانیەكانیشی هێندە بەرزن كە بە چەند زمانێكی تر وتراونەتەوە و سودیان لەئاوازەكەی وەرگرتووە. لەوانە گۆرانیی مامە گیانی مامە، هونەرمەندی بەناوبانگی توركیا ئیبراهیم تاتڵیساس كردوویەتی بە توركی "قەرە زیندان" یان گۆرانیی ئەم پەرچەم و ئەگریجە لەلایەن هونەرمەندی بەناوبانگی ئێرانی (ئیرەج بوستامی) ئاوازی ئەم گۆرانیە بەناوبانگەی عەلی مەردانی وتۆتەوە بەشیعری فارسی هەروەها گۆرانیی ڕاستەی خیابان لەلایەن هونەرمەند و قۆریاتبێژ (هـــابـــە) وە بە توركمانی وتراوەتەوە "لالە گوردم داغلەردا.. بلبل سەنەیر باغلەردا" عەلی مەردان خۆشی دوو گۆرانیی بە زمانی توركمانی تۆمار كردووە ئەوانیش ئەمان عەشە و گوێزم لەیلان قیزی. مامۆستا مەردان شارەزاییەكی باشی هەبووە لە قۆریاتی توركمانی. لە دیوەخانی شێخ حەسیبی تاڵەبانی، هونەرمەندێكی مقامبێژو ئاوازخوێن هەبووە بەناوی (خدر بارام چاوەش) یەكەمجار لەوەوە فێری مقامی ئەڵڵاوەیسی بووە. لەهەمان كاتدا گوێی لە قەتار و خاوكەر و هۆرە و خورشیدی و ئای ئای بووە. بەدەم تەمبوور لێدانی مامۆستاكەیەوە گۆراونیی وتووە. خدر بارام چاوەش مقامبێژێكی دەنگخۆشی سەردەمی خۆی بووە دەكاتە باپیرەی هونەرمەندی مقامبێژ سەڵاح داودە. هەروەها دەنگخۆشێكی دیكە بەناوی (كامیل تەپەلوی) گەلێ ئاوازی فێری عەلی مەردان كردووە. ماوەیەكیش (مورتەزا خانی ئەسفەهانی) بۆتە مامۆستای عەلی مەردان و گەلێ مقام و ئاوازی فێركردووە. عەلی مەردان شارەزای مقام و دەستگای مۆسیقی ئێرانی بووە و مقامەكانی (ماهور و دەشت و شوشتەر) لە هونەرمەند (سەید عەلی ئەسغەری كوردستانی)ـیەوە فێر بووە. زۆر لەمقام و گۆرانیەكانی عەلی مەردان بەهۆكاری ئەوەی كە موسیقای گۆرانییەکانی لەلایەن مۆسیقژەنانی عەرەبەوە ژەنراوە، مۆركێکی فۆلکلۆری عەرەبی لە گۆرانییەکانیدا هەست پێدەکرێت. مەردان بۆ خۆی وتوویەتی: ئەو کاتە مۆسیقاژەنی کورد زۆر کەم یان هەر نەبوون! ئەو مۆسیقارانەی كە لە رادیۆی بەغدا موسیقایان دەژەند زۆربەیان عەرەب یان جولەكە یان كوردە مەسیحیەكان بوون. لەو مۆسیقاژەنانەی لە گۆرانیی و ئاهەنگی عەلی مەردان دا بەشدارییان كردووە بریتی بوون لە: مونیر بەشیر- عودژەن، جەمیل بەشیر كەمانچەژەن، خزر ئەلیاس نایژەن، خزر شبلی ژەنیاری قانوون، حوسێن عەبدوڵڵا ئیقاع، نازم نەعیم- كەمانچەژەن لەگەڵ غانم حەداد و سامی شوا كە هەردووكیان كەمانچەژەن بوون و ساڵح كوێتی كە كەمانی دەژەنی و براكەشی داود كوەیتی عودی لێ دەدا، ئەمانە لەمۆسیقارە باش و ئاستبەرزەكانی ئەو سەردەمە بوون و  جولەكە بوون. مامۆستا عەلی مەردان سەبارەت بە رەسەنایەتی مقامی كوردی وتوویەتی:" هەرچەندە ئەم مەسەلەیە وردبوونەوەیەكی قووڵ و زانستیانەی پێویستە بەڵام بەناو و نازناوی مقام و بەشێوەی وتن، دەتوانم بڵێم زۆربەی مقامە شەرقییەكان كوردین و ئەسڵی خاوەنەكانیان كوردە. ئەگەر لە یەك مقامدا دوو مقامبێژ بیخوێنن، یەكیان كوردو ئەوی دیكەیان تورك یان فارس یا عەرەب بێت، ئەو كاتە بەوردی روون دەبێتەوە كامیان لەبارترو رەسەنترە، بەڵام چی بكەین كە زۆر ئاواز و گۆرانیی و مقاممان تاڵان كراون و گەلانی دیكە بەهی خۆیانی دەزانن!" لە ژیانی هونەریدا عەلی مەردان ئەم مقامانەی تۆمار كردووە: مقامی راست، حیجاز، بەیات، نەهاوەند، حوسێنی، ئورفە، مەنسووری، هیجران، ئەڵڵاوەیسی، خورشیدی، ئای ئای، قەتار، خاوكەر، همایۆن، سەبا، ئەوشار، دەشت، نەوا، عەجەم، مەسنەوی، ماهوور، شوور، پێنج گا، ئەوج، خەناباد، مالەڵڵا. لە گفتوگۆیەكی هونەریی دا عەلی مەردان بەمشێوەیە سۆزو عەشقی خۆی بۆ مقام دەردەبڕێت:"ئای مرۆڤ ئەگەر دڵناسك و خاوەن ژانبێ، هەرگیز نابێ خۆی لە قەرەی مقام بدات! مقام مرۆڤی دڵڕقی دەوێ، گەر وانەبێ دەیتوێنێتەوە هەرچەندە پتەو و گەشاوە بێ دەیكاتە خۆڵەمێش! مقام ئەی هاوار...ئایی! مقامم لەدەم دەرنەچووە بە گریان نەبێ!" هونەرمەندی بەناوبانگی عەرەب (داخل حەسەن) ساڵی ١٩٧٧سەبارەت بە عەلی مەردانوتوویەتی: "ئوستاد عەلی مەردان خاوەن دەنگێكی خۆشە. كەسایەتی و هونەرمەندێكی نەتەوەیەكی داماو و بێكەسە. بەخوای گەورە لە تای تەرازووی (محەمەد قەبانچی) ئێمەدایەو بگرە لەویش بەتواناترە. ئێمە هەر بە زمانی عەرەبی گۆرانیی و مقام دەچڕێ، كەچی عەلی مەردان بە هەر سێ زمانی كوردی و عەرەبی و فارسی بە دەنگە بەسۆزەكەی گۆرانیی و مقام دەخوێنێ." هونەرمەند و مامۆستای مقامی كوردی عەلی مەردان، ساڵی  لە تەمەنی ٧٧ ساڵاندا لە ساڵی ١٩٨١ کۆچی دوایی کرد  و لە گۆڕستانی پشت تەكیەی تاڵەبانی لە شاری كەركوك ئەسپەردەی خاک کرا.   *  ئەم بابەتە لەلایەن رۆژنامەوان (ئومێد نەجم) ئامادە کراوە و ماڵپەڕی مەکتەب بە ئاگاداری خۆی بڵاوی کردووەتەوە   

مەکتوب-عەلی ئاراس بە مێرد منداڵیی بەدەم ئیشکردن بە مەکینەی خەیاتیی و دوورینی جلوبەرگەوە، دەنگە دەنگێکی لێوە هاتووە کە نیشانەی گۆرانیبێژێکی باشی نیشانداوە. هەر بۆیە مقامبێژی بەناوبانگ (عزەدین نیعمەت) هەست بەو بەهرەیە دەکات و دەستی ئەو مێردمنداڵە دەگرێت تا بە باشی فێرە گۆرانیی و مقام ببێ. ئەو مێرمنداڵە دواتر بە هابە ناوبانگی بە هەموو وڵاتا دەڕوات. عه‌بدولوه‌هاب بورغش حسێن ناسراو بە هابه‌ ساڵی ١٩٤٥ لە گەڕەکی پیریادی-شۆریجەی کەرکوک لە دایکبووە. لە تافی لاویی دا دەبێ کە باوکی کۆچی دوایی دەکات و ئیتر ئەرکی بەخێوکردنی خوشک و براکانی دەکەوێتە سەرشان. هابه‌ بە منداڵیی کاری بەرگدروونی کردووە، هەر لەو دوکانەی لە بازاڕی حەسیرەکە کاری کردووە ئاشنا دەبێ  مقامبێژی به‌ناوبانگ عزه‌دین نیعمەت کە دوکانەکانیان لە تەنیشتی یەکتر بووە. دەگێڕنەوە عزەدین نیعمەت بۆ چەندین بۆنەی کۆڕی مقامبێژان هابەی لەگەڵ خۆی بردووە و گۆرانیی پێ وتووە. لە تافی لاوییدا هابه‌ دەبێتە شۆفێرو ماوەیەک تاکسی گێڕاوە. دواترچایخانه‌یه‌ك دادەنێ لە نزیک چایخانەکەی مه‌قامبێژ (ره‌شید كوله‌ ره‌زا) لە نزیكی پیریادی. ئەو چایخانەیە دەبێتە شوێنێک بۆ پەیداکردنی بژێوی و ناوبانگی هونەریی بۆ هابە. لەسەرەتای كاری هونەری بۆ گوێگرتن و دەستكەوتی كاسێتی مقامات و گۆرانیی، زیاتر سەردانی تۆمارگه‌ی عادلی كردووە له‌ شه‌قامی ئه‌تڵه‌س. خاوه‌نی تۆمارگاكه‌ کە ناوی عادلە دواتر‌گۆرانییەکانی هابە ئه‌رشیف دەکات. عادل سەبارەت بە هابە و هونەرکەی بۆ ماڵپەڕی مەکتوب وتی:" ‌دوای خۆی زیاتر له ٢٥٠٠ كاسێتی تۆماركراوی هابەم هەیە. سەرەتای دەرکەوتنی وەکو مقابێژ و گۆرانیبێژێک زۆرجار ده‌هات بۆ سه‌ردانمان و زۆر گوێگری هونەرمەندان ڕەشید كوڵە رەزا و عیزدەین نیعمەت، عەلی مەردان و حەسەن زیرەك، زهور حسێن و تاهیر تۆفیق و سدیق مەلا بوو. حەزی بە دەنگیان دەکرد. میقداد عومەر، شارەزا و پسپۆری بواری مەقامات، و لەچەند ئاهەنگێكی هابەدا بەشداری كردووە بۆ مه‌كتوب وتی:" دوای ئەوەی مەقامبێژەكانی پێش خۆی نەمان هابە هاتە بوون لە گۆرانیی و قۆریاتی توركمانی دا بەڕاستی ركابه‌ری نەبوو. زۆر پێشكەوتوو بوو، هابە یەكەم كەس بوو لەئاهەنگەكانیدا مەقامی (نەهاوەند)ی خوێند، لەپێش ئەو توركمانەكان ئەو مەقامەیان لەئەگلەنجەكان نەدەخوێند." شاهینی کوڕی هابە کە ئێستا تەمەنی ٣٣ ساڵانە سەبارەت بە کەسایەتی هابە وەکو باوک بۆ ماڵپەڕی مەکتو دەڵێ: "باوكم هه‌میشه‌ وه‌ك هاوڕێیه‌ك وابوو له‌گه‌ڵمان له‌ ماڵه‌وه‌، زۆر هه‌وڵی ده‌دا ئێمەش فێری گۆرانیی و مه‌قامات بکات. باوكم  دڵێكی پاك و جوانی هه‌بوو هیچ جیاوازیه‌كی له‌نێوان نەتەوەکانی ناو کەرکوک نەدەکرد و هەمیشەده‌یوت شه‌رمه‌ هونه‌رمه‌ند‌ جیاوازی بكات له‌نێوان قه‌ومه‌كان."  ‌هابه‌ زۆرجار بۆ لای مامۆستای مقامات (حەمەدرێژ) ده‌چوو بۆ ئەوەی یاساكانی مقامات فێرببێ، عومەر كوڕی مەقامبێژ حەمەدرێژ له‌سه‌ر  هابە بۆ مه‌كتوب وتی: "هابە پەیوەندی باشی هەبوو لەگەڵ باوكم و زۆربەی كات دەهاتە لای، پرسیاری زۆری لەباوكم دەكرد و لێوه‌ی فێرده‌بوو. باوكم ڕەخنەی لێدەگرت و هەڵەكانی لەخوێندنی مەقامەكاندا بۆ ڕاست دەكردەوە، باوكم و هابه‌ له‌چه‌ند ئاهه‌نگێكدا مه‌قامیان به‌یه‌كه‌وه‌ خوێندووه‌ و كاسێتیان تۆماركردوه " سه‌ره‌تای ناوبانگی هابه‌ ساڵی ١٩٦٩ هابەو هونەرمەند عزەدین نیعمەت قۆریاتبێژی بەناوبانگی توركمان، كاستێك تۆمار دەكەن، ئەم كاسێتە دەبێتە سەرەتای ناوبانگی هونەریی هابە. ساڵی ١٩٧٣ مەحمود قازانچی كە یەكێك بووە لەهەودارانی دەنگی هابە، ئاهەنگێك بۆ هابە ساز دەكات و كاسێتی ئەم ئاهەنگە دەنگدانەوەیەكی هونەریی دەبێ و هابە جەماوەرێكی زۆر پەیدا دەكات له‌دوای ئه‌م كاسێتانەوە.‌ ساڵی ٢٠٠١ گۆرانیبێژی ناسراوی کورد ناسری ره‌زازی کە لە سەرەتای هەشتاکانەوە سەرسامە بە دەنگ  وهونەری هابه‌، بانگێشتی دەکات بۆ شاری سلێمانی و چه‌ند گۆرانیه‌كیان پێكه‌وه‌ وتو‌وه. لەسەر ئەو شەوە ئاهەنگانەی لە سلێمانی بۆی سازکراوە، دەزگای ئەمن وموخابەراتی بەعس دوای لێپرسینەوە هەڕەشەی ئەوەی لێدەکەن دووبارەی نەکاتەوە. رۆژی ١٧ی ئابی ٢٠٠١ به‌هۆی نه‌خۆشی سییەکانییەوە، هابەی هونەرمەند لە ماڵەكەی خۆیدا لە کەرکوک كۆچی دوایی كرد و لە گۆڕستانی شێخ محێدین بە ئامادەبوونی سەدان كەس لەهەوادارو گوێگرانی دەنگی، بە خاک سپێردرا. هاوڕێ و گۆرانیبێژانی کەرکوک دەڵێن " ئه‌گله‌نجه‌ هونه‌رێكی زۆر جوان بوو به‌ڵام ‌بە مردنی هابه،‌ ئه‌گله‌نجه‌ش مرد چونکە هابه‌ قوتابخانه‌یه‌ك  بوو بۆ گۆرانیی و قۆریاتی توركمانی". دیداری هابە و هونەرمەند ناسر رەزازی لە سلێمانی ٢٠٠١ لەگەڵ کازم ساهیر و هونەرمەندانی عێراقی دا

مەکتوب لە دنیادا کەسانێکی دەگمەن هەن کە لە یەک کاتدا لە هەموو گۆشەیەکی ژیانی سیاسی، کۆمەڵایەتی، رۆشنبیریی و هونەریی بەشێکی دەگرن و تێیدا بلیمەتی و لێهاتوویی خۆیان دەسەلمێنن. کەسایەتی شاری کەرکوک شێخ مارف بەرنجی یەکێکە لەو دەگمەنانە کە دەست بۆ هەر بەشێکی ژیان دەبەی، ئەو پیاوە لە بەرزاییەکەیدا راوەستاوە. ئەگەر بخوازی لەسەر مێژووی بزاوتە سیاسییەکان، بزاوتە ئەدەبیی و رۆشنبیرییەکان، بزاوتە کۆمەڵایەتی  وئاشتیخوازییەکانی کەرکوک لە سەد ساڵی رابردوو بخوێنیتەوە و شارەزابی، ئەوا شوێن ژیانی مارف بەرزنجی بکەوە چونکە لە دنیای جەنجاڵ و پڕکاری ئەودا هەموو ئەو شتانە هەن بە ئاستێکی بەرز و کوالێتییەکی نایابەوە. مارف عەبدولکەریم حوسێن بەرزنجی ناسراو بە شێخ مارف بەرزنجی، مانگی شوباتی ساڵی ١٩٢١ لە ناوچەی قادر کەرەم لە دایکبووە. قۆناغی سەرەتایی خوێندن لەو ناوچەیەی خۆیان تەواو دەکات، دواتر بۆ درێژەدان بە خوێندنی ناوەندی و ئامادەیی، لە شاری کەرکوک دەگیرسێتەوەو بە سەرکەوتوویی ئەو قۆناغانەش دەبڕێت لە ساڵی ١٩٤٠ دا. دوایین پلەی خوێندنی کۆلێژی ماف بووە لە زانکۆی بەغدا ١٩٤٨. بنەماڵەی شێخ مارف بەرزنجی کە بە "شێخانی قادرکەرەمیی" ناو دەبران لەڕووی کۆمەڵایەتیی و ئاینییەوە، بۆ کۆمەڵگەی ئەو کاتی کەرکوک یەکێکە لە بنەماڵە هەرە دیار و ناسراوەکانی شار. چونکە خاوەن تەکیە و خانەقای تایبەت بەخۆیان بوون کە ئەمەش بۆ سەردەم و قۆناغی خۆی پێگەیەکی بەهێزی دەدا بە بنەماڵەکان. شێخ مارف بەرزنجی سەرەتای ژیانی سیاسی بە چوونە ناو (کۆمەڵەی دارکەران) کە جوڵانەوەیەکی نەتەوەیی خوێندکاران و گەنجانی کورد دەبێ لە سەرەتای ساڵانی ١٩٣٠ بەدواوە، بەڵام لە کاتی گەورەبوون  وکامڵبوونی تەمەنیدا، شێخ مارف لەناو ریزەکانی حزبی شیوعیدا درێژە بە خەبات دەدا، بەڵام هەرگیز دەستبەرداری بیرە نەتەوایەتییەکەی خۆی نەبووەو بەشی زۆری چەرمەسەرییەکانی ژیانی لەم پێناوەدا بووە. شێخ مارف پسپۆڕێتییەکەی لە ماف و پارێزەریدا بووە چونکە دەرچووی کۆلێژی مافی زانکۆی بەغدا بووە. هەر بۆیە چەند ساڵێک وەکو پارێزەر لە دادگای کەرکوک کاری کردووە. لەڕووی ئەدەبییەوە ناوێکی درەوشاوەی هەیە لە شیعر و چیرۆک و رەخنەی ئەدەبیی  ودەقی شانۆییدا. کە دەتەوێ پرسیار بکەی سەبارەت بە رەوتی رۆژنامەگەریی لە کەرکوکدا. ئەوا ناوی شێخ مارف لەوێشدا دێتە بەردەستت چونکە رۆژنامەوانێکی کارا و بە سەلیقەش بووە، بەرچاوترین کاری ئەو و هاوڕێکانی لە کەرکوکدا دەرکردنی گۆڤاری شەفەق بووە لە ساڵی ١٩٥٨. شێخ مارف بەرزنجی لەسەر ئاستی کەرکوک و عێراق بە کەسایەتییەکی ئاشتیخواز ناسراوەو ئەندامی ئەنجومەنی نیشتمانیی ئاشتیخوازانی عێراق و سکرتێری ئەو رێکخراوەبووە لە کەرکوک. ساڵی ١٩٥٤ شێخ مارف بەرزنجی لەسەر لیواکانی کوردستان بە ئەندامی پەرلەمانی عێراق هەڵدەبژێردرێ، بەڵام بەهۆی ئەوەی دەسەڵاتدارانی ئەوکاتی پاشایەتی لە عێراق دژی زۆربەی ئەو ئەندامە هەڵبژێردراوانە دەبن، رێگەیان پێنادرێ بچنە پەرلەمان و ئەو خولە هەڵدەوەشێنرێتەوە. ساڵی ١٩٥٩ دەکرێتە سەرۆکی شارەوانی کەرکوک، بەڵام دوای تۆمەتبارکردنی لە کێشە و ئاڵۆزییە بەناوبانگەکەی کەرکوک ١٤ی تەموزی ١٩٥٩، شێخ مارف دەستگیر دەکرێ و لە دادگای تاوانەکانی بەغدا سزای لەسێدارەدانی بۆ دەردەکرێ. سزاکەی شێخ مارف و هاوڕێکانی رادەگیرێ تا بەرەبەیانی رۆژی ٢٣ی حوزەیرانی ١٩٦٣و لەو رۆژەدا بە کۆمەڵ لەسێدارە دەدرێن. هاوڕێکانی دەڵێن پیاوێکی سەنگین و هۆشیار و بە وەفابووە. لە هەر کایەیەکدا کە کاری کردووە، بلیمەت و لێهاتوو و ئازابووە. زۆر حەزی بە پێکەوەژیان و ئاشتەوایی کردووە، لەم پێناوەدا چەرمەسەری زۆری بینیوە، بەڵام رۆژێک لە رۆژان سازشی لەسەر ئەو مەبدەئانەی خۆی نەکردووە و چۆکی بۆ نەیار و بەربەستەکانی بەردەمی دانەداوە. کەرکوک مافی ئەوەی هەیە شانازیی بە کەسایەتییەکی ئەوەندە پڕکار و بلیمەتی وەکو شێخ مارف بەرزنجییەوە بکات کە تا لە ژیاندابوو هەمیشە تەرەفداری ئاشتەوایی و پیشکەوتنی شار و نەتەوەکەی خۆی بووە. هەر لەم رێگەیەدا گیانی خۆی لەسەر بیروباوەڕەکانی دانا.

ئەگەر مێژووی کەرکوک نووسرایەوە و ناوی (سه‌ید ئه‌حمه‌دی خانه‌قا)ی تێدا نەبوو، ئەوا دڵنیابە مێژووەکە کەلێنێکی گەورەی تێدایە چونکە یه‌كێكه‌ له‌و كه‌سایه‌تیانه‌ی شار كه‌ زۆربه‌ی ژیانی ته‌رخانكردبوو‌ ۆ خزمه‌تكردنی ڕێبواران و هه‌ژارانی شاری كه‌ركوك. ئەوانەی لە سەردەمی خۆیدا ڕۆژێ له‌ڕۆژان ڕێیان كه‌وتبێته‌ خانه‌قاكه‌ی سه‌ید ئه‌حمه‌د، ئه‌وا بینیویانە پیاوێكی چاوشینی سوورو سپی باڵا به‌رز له‌ناوه‌ڕاستی خانه‌قاكه‌دا راده‌وه‌ستاو‌ەو بۆ خۆی پێشوازیی له‌میوان و ڕێبواران كردووە. سەید ئه‌حمه‌د ناوی ته‌واوی (سید ئه‌حمه‌د كوری شێخ حوسێن كوری شێخ قادرە سووره‌. ده‌گه‌رێته‌وه‌ سه‌ر زانای به‌ناوبانگی كورد شێخ عیسای به‌رزنجه‌. ‌ساڵی ١٨٧٨له‌ بنەماڵەیە‌كی ئاینیی له ‌دایكبووه‌، دایكی ناوی (توحله‌ خان) بووه‌ سەرەتا لای باوكی قورئانی پیرۆز و چه‌ند كتێبێكی ئاینیی خوێندووه‌. له ‌ته‌مه‌نی ٢١ ساڵ دا دەبێ کاتێ باوكی كۆچی دوایی ده‌كات، دوای ئەوە ‌لای زانای گه‌وره‌ مامۆستا (مه‌لا عه‌لی حیكمه‌ت سیامه‌نسووری) درێژە بە خوێندنی ئاینیی دەدات. ئەوانەی بینیویانە دەڵێن هەمیشە جلوبه‌رگی ‌ بریتی بووه‌ له‌ كه‌واو سه‌ڵته‌ یان كه‌واو چاكه‌ت. جامانه‌ی به‌سه‌ره‌وه‌ بووه‌ یان مێزه‌رو كه‌شیده‌ی حاجیانه‌. سه‌ید پیاوێكی هۆشیار و زیره‌ك و ڕووخۆش و به‌هره‌دار بووه‌. خانه‌قاكه‌ی سەید ئه‌حمه‌د لە کەرکوک به‌ به‌رده‌وامی میوانی لێ نه‌بڕاوە و سێ ژه‌مه‌ خواردنی تێدا خوراوە کە زۆرترین چێشت  وپێخۆری ئەوسا نیسك و نۆك و ساوه‌ر و گه‌نمه‌ كووتاو بوون. شه‌وانه‌ ٥٠ بۆ ١٠٠ كه‌س له‌میوانخانه‌كه‌ی خانەقا ده‌مانه‌وه‌، زۆربه‌ی زۆری شاعیران و پیاوانی ئاینیی و کۆمەڵایەتی سەردەمی خۆی سه‌ردانی سەید ئەحمەدیان كردووه‌ لەوانە: شێخ ڕه‌زای تاڵەبانی، پیره‌مێرد و گۆران و فایەق بێكه‌س و مامۆستا عه‌لادین سەجادی و زێوه‌ر و چەندینی تر. مه‌لای گه‌وره‌ی كۆیه‌ له‌ باسی سەید ئه‌حمه‌دا دەڵێ: خانه‌قای سه‌ید ئه‌حمه‌د سه‌فاره‌تی كوبرای كورده‌ له‌شاری كه‌ركوك.   خانەقا و سرودی ئه‌ی ره‌قیب له‌ساڵی ١٩٤٠ بۆ یه‌كه‌مجار سرودی ئه‌ی ڕه‌قیب له‌ خانه‌قای سەید ئەحمه‌ددا هەم شیعرەکە و هەم ئاوازەکەی لە دایک دەبن. شاعیری كورد یونس ره‌ووف (دڵدار) كاتێ له‌كۆیه‌وه‌ ده‌چێته‌ كه‌ركوك بۆ خوێندن، له‌گه‌ڵ شێخ مارف به‌رزنجی و شێخ حوسێنی برای و چه‌ن كه‌سێكی تر له‌وێ دڵدار بۆ یه‌كه‌مجار هۆنراوەی سروده‌كه‌ بۆ هاورێكانی ده‌خوێنێته‌وه‌ و ئاهێك هه‌ڵده‌كێشێ ئاوات ده‌خوازێ كه‌ چۆن بتوانێ ئاوازێك بۆ ئه‌و شیعره‌ دابنێ. شێخ حوسێن به‌رزنجی شیعره‌كه‌ی لێ وەردەگرێ و له‌ خانه‌قاكه‌ی سەید ئه‌حمه‌د دێنه‌ده‌ره‌وه‌ و به‌ده‌م ڕێوه‌ له‌سه‌ر چه‌می خاسه‌دا هەوڵ دەدا ئاواز بۆ ئه‌و شیعره‌ دابنێ. دەگێڕنەوە ئه‌و شه‌وه‌ تا به‌یانی شێخ حوسێن خه‌وی لێ نه‌كه‌وتووە و خەریکی ئەوەبووە چۆن ئاوازێك بۆ ئەو هۆنراوەیە دابنێ. بۆ ڕۆژی دواتر کۆڕی یاران لە خانه‌قای سەید ئەحمەد جەم دەبنەوە و بەرزنجی داوا له‌دڵدار ده‌كات گوێی لێ بگرێ تا ئەو ئاوازە ببیستێ بۆی داناوە. كاتێ ته‌واو ده‌بێ دڵدار زۆری پێخۆش ده‌بێ و ده‌سخۆشیی لێده‌كات. ئیترله‌و ساته‌وه‌‌ سرودی نیشتمانیی کورد " ئەی رەقیب" لە دایک دەبێ و تائێستاش له‌هه‌موو بۆنه‌كاندا لێده‌درێ. سه‌ید ئه‌حمه‌د و شێخ ڕه‌زا سه‌ید ئه‌حمه‌د هاوڕێیه‌كی نزیكی شێخ ڕه‌زا تاڵەبانی شاعێر بووه‌. شێخ رەزا زۆر جار چووه‌تە خانه‌قاکەی و قاوه‌ی لا خواردووەته‌وه‌ و شیعری تازه‌ی بۆ سه‌ید ده‌خوێنده‌وه‌ پێی وتووە "سه‌ید شیعره‌كانم بۆ بپارێزه‌، خه‌ڵك نه‌ قه‌دری شیعر ده‌زانن نه‌ دەیخوێننەوە" دەگیڕنەوە هەرجارێک جارشێخ ڕه‌زا لە بەردەم سه‌یدئه‌حمه‌دی خانه‌قادا شیعرێكی خۆی خوێندبێتەوە،  سەید دەمودەس له‌به‌ری كردووه‌. جارێكیان له‌خانه‌قادا شیعرێكی شێخ ڕه‌زا ده‌خوێنرێته‌وه‌، له‌ناو مه‌جلیسه‌كه‌دا شێخ قادر سیامه‌نسووری دانیشتووه‌ و داوا له‌ سه‌ید ده‌كات جارێكی دیكه‌ بۆی بخوێنێتەوه‌ تاوه‌كو له‌به‌ری بكات، به‌وه‌ ناسراوه‌ كه‌ به‌ جارێک یان دوو جار گوێگرتن له‌به‌ری كردووه‌. سه‌ید ئه‌حمه‌د ڕازی نابێ و ده‌ڵێ: شێخ ڕه‌زا خخۆی یه‌ك جار بۆم خوێنێتەوه‌. گاڵتەو گەپی سەید و شێخ شێخ ڕه‌زای تاڵەبانی كه‌ سه‌دانجار له‌میوانخانه‌كه‌ی سه‌ید ئه‌حمه‌د نانی خواردووه‌، بۆ ئه‌وه‌ی سه‌ید توڕە بکات جارێک وتبووی: تف له‌سه‌ید ئه‌حمه‌د و خانه‌قاو نانی له ‌ته‌عامی بامێ و شه‌لەم باینجانی كه‌ سه‌ید ئه‌حمه‌د لێی ده‌پرسێ كوره‌ ڕه‌زا ئەوە چیت وتووه‌؟ شێخ رەزا دەڵێ: سەید من وتوومە: په‌ھ له‌ سه‌ید ئه‌حمه‌د و خانه‌قاو نانی ئەوە خه‌ڵك گۆڕیویانه‌. خانه‌قای سەید ئەحمەد ده‌كه‌وێته‌ ئه‌وبه‌ری چه‌می خاسه‌ ونزیكی سەد مه‌ترێک له‌ پردی (خه‌بات)ی ئێستا‌وه‌ دووره‌. مێژووی بنیاتنانی ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ ٢٠٠ ساڵ  له‌مه‌وبه‌ر به‌فه‌رمانی سوڵتای ئەو کاتی عوسمانیی بۆ باپیری سه‌ید ئه‌حمه‌د واتە شێخ قادرە سوور بنیاتنراوه‌. ڕووبه‌ری خانه‌قاكه‌ سێ هەزار مه‌تر دووجایه‌ و لە دوو نهۆم پێکهاتووەو ٢٠  ژووری له ‌خۆگرتووه‌ لەگەڵ چێشتخانه‌یه‌كی گه‌وره‌ و فراوان. به‌یانیان نان و چایی وماست و هێلكه‌ و نیوه‌ڕوان برنج و شله‌ بە گۆشت و ئێوارانیش شۆربای تێدا پیشکەش کراوە. له‌ خانه‌قاكه‌دا ٥٠ ژن وەکو کارگوزار خزمه‌تكاری خانەقا کاریان کردووەو له‌لایه‌ن (ناز خانی كچی  جبراییل) كه‌ خه‌ڵكی قه‌ره‌ناو بووه‌ سه‌رپه‌رشتیان كراوه‌. ئه‌مه‌ بێجگه‌ له‌ چه‌ندین خزمەتکاری پیاو. ماڵی سه‌ید ئه‌حمه‌دیش كه‌وتووەته‌ به‌رامبه‌ر خانه‌قاكه‌ به‌ڵام ئێستا ئەگه‌ر بتەوێ سەردانێکی ئه‌و ماڵه‌ بكه‌ی، ئه‌وا‌ قفڵێكی گه‌وره‌ ڕێگریت لێده‌كات له‌وه‌ی بچیته‌ ژووره‌وه‌ و به‌ بێ ناز به‌جێ هێڵراوه‌! سه‌ید ئه‌حمه‌دی خانەقا ‌ساڵی ١٩٥٢ كۆچی دوایی كردووهو‌ هەر له‌ ناو خانه‌قاكه‌دا به‌خاك سپێردراوه‌.   ئەم بابەتە دیار تاڵب ئامادەی کردووە

مەکتوب - عه‌لی ئاراس ئەگەر ناسنامەی کەرکوک مقامی لێ قەدە بکرێت، وەکو ئەوە وایە ئۆکسجین لە مرۆڤێک بگریتەوە. ئەم شارە نزیکەی سێ سەدەیە مقامبێژی لێنابڕێت بۆیە هێشتا کەسانێکی زۆر هەن ئۆکسجین بۆ سییەکانی ئەم شارە دەنێرن. مامۆستا مقداد محەمەد ئێستا تەمەنی گەیشتووەتە ٧٨ ساڵان، ئەو یەکێکە لە مقامبێژە بەناوبانگەکانی کەرکوک و لە ساڵی ١٩٥٧بەردەوام مقام دەڵێتەوە. ئێستاش دوای ئەو هەموو شەوق و زەوق و گڕوتینێکی باشی هەیە بۆ پاراستنی هونەری مقامبێژیی. ئەم پیاوە شانازیی دەکات کە هاوڕێی هونەرمەندی بەناوبانگی کورد و کەرکوک عەلی مەردانە. مامۆستا مقداد ساڵی ١٩٤٠ له‌ گه‌ره‌گی به‌رته‌كیه‌ی تاڵه‌بانی له‌ كه‌ركوك له‌ دایكبووه‌. به‌هۆی نزیكی ماڵیان له‌ ته‌كیه‌ی تاڵه‌بانی، هەر لەوێ له‌ناو ته‌كیه‌‌ فێری ناسینەوەی مقامات دەبێ، دواجار بۆ خۆیشی دەبێتە مقامبێژێکی بەناوبانگ. ماڵپەڕی مەکتوب لە ماڵی خۆی، مامۆستا میقدادی بەسەر کردەوەو بەمجۆرە چیرۆکی ئاشنابوونی بە مقام و مقابێژانی کەرکوک گێڕایەوە:‌ "ساڵی ١٩٥٧ تەمەنم حەڤدە ساڵان بوو، ئه‌وكاتە مقامبێژێکی تورکمان هەبوو ناوی محه‌مه‌د تۆپاڵه‌ بوو، زۆر حەزم لە دەنگی دەکرد زۆر خۆش مقامی دەوت. هەرچەندە لە بنەماڵەکەی خۆمدا مقامبێژمان هەبوو وەکو باپیرم  وبراکەم و خاڵێکم، بەڵام لە تۆپاڵەوە فێری مقامخوێندن بووم." لە دوای فێربوونی، مامۆستا میقداد ناوبەناو لە کۆڕو مەجلیسی یارانی خۆیدا مقام دەڵێ، بەڵام تا ئەو کاتەی بۆ خوێندنی پەیمانگا دەچێتە بەغدا، ناوبانگی وەکو مقامبێژێک دەرناکەوێ. " لە بەغدا دوای ته‌واوكردنی په‌یمانگای پیشه‌سازیی، به‌مه‌به‌ستی فێربوونی زیاتری مقامات و ناسینەوەی هەموو مقاماتەکان، تێکەڵاویم زیاترکرد لەگەڵ مامۆستاو پسپۆری مه‌قاماته‌كان له‌ به‌غدا. ئه‌وه‌ی له‌ كه‌ركوك فێرنه‌بووم‌ له‌وێ توانیونیم فێری ببم. ساڵی ١٩٧٧ لە مۆزەخانەی بەغدادی هه‌موو رۆژانێکی هەینی مه‌قامبێژان كۆده‌بوونه‌وه‌ و مقامیان ده‌خوێند. رۆژێك زۆریان لە منیش كرد كه‌ مقام بڵێم به‌ڵام بۆمن زۆر قورس بوو چونكه‌ قه‌ت  لە شوێنی وادا و لەناو ئەو هەموو بلیمەتەدا مه‌قامم نه‌خوێندبوو، بۆ یه‌كه‌مجارم له‌ به‌رده‌م ٣٠٠ كه‌سدا مه‌قامی "حه‌كیمیی"م  خوێند و لەو رۆژەوە ترسم شكا لە وتنی مقام لە بەردەم جەماوەردا." دوای ساڵانێکی زۆر لە وتنی مقام، دواجار مامۆستا میقداد  ساڵی ١٩٩٤ له‌گه‌ڵ هاشم زه‌ینه‌ڵ و مه‌لا روشدی  لە شاری کەرکوک " ماڵی مقام" دروست دەكەن کە تا ئەو کاتە کەرکوک ناوەندێکی لەو چەشنەی نەبوو. هەر لەو ساڵەدا لە ماڵی مقام یەکەم خولی فێربوونی مقامبێژیی دەکەنەوە و نزیکەی ٤٠ فێرخوازی کچ و کوڕ بەشداری تێدا دەکەن. سەبارەت بە ماڵی مقام مامۆستا میقدا دەڵێ: به‌كردنه‌وه‌ی ماڵی مقام توانیمان مقامات له‌ كه‌ركوك له‌ فەوتان و لەناوچوون  رزگاری بكه‌ین." دوای روخانی رژێمی سەدام حسێن، مامۆستا میقداد و هاوکارەکانی (ناوه‌ندی عه‌لی مه‌ردان) دادەمەزرێنن بۆ پاراستن  وگەشەپێدانی مقامی کوردی، لەو کاتەوە تائێستا ئەو ناوەندە بەردەوامە و چەندین مقامبێژی نوێ لەو ناوەندە پێگەیەنراون. هونەری مقام و مقامبێژیی لە کەرکوکدا رەگێکی مێژوویی هەیە لەناو پێکهاتەکانیدا بە تایبەت کورد و تورکمان. مامۆستا میقداد دەڵێ: " ئەگەر توركمان یان عه‌ره‌ب ئاهەنگ  وزەماوەندیان بگێڕایە، ئەوا مقامبێژان بێ جیاوازیی بانگێشت ده‌كراین. ئێمە مه‌قامی كوردیمان ده‌خوێند و هیچ جیاوازیك له‌ نێوانمان نه‌بوو و مه‌قام وای كردبوو هه‌موومان له‌یه‌ك نزیك ببینه‌وه‌ " مقامه‌ كوردییه‌كان بریتین لە: ئه‌ڵڵاوه‌یسی، قه‌تار، خورشیدی، خاوكه‌ر، ئای ئای، حه‌یران،لاوك. مقامی قۆریاتیش بەناوبانگرتن مقامی تورکمانییە. سەبارەت بە قۆریات وتی: " قۆریات تایبه‌ته‌ به‌ توركمانه‌كان و ئه‌وان زیاتر ده‌یڵین. هونه‌رمه‌ند (هابه)‌ توانی قۆریات نوێ بكاته‌وه‌ و بیبوژێنێته‌وه‌ چونکە له‌وكاته‌دا قۆریات مردبوو.‌ له‌ هونه‌رمه‌نده‌ كۆنه‌كانی قۆریات ره‌شید كوله‌ره‌زا و عزه‌دین نعمه‌ت و مه‌لا مه‌حه‌مه‌د تۆپاڵ كه‌ مامۆستاشم بوو چه‌ند هونه‌رمه‌دێكی تریش هەبوون مقامیان دەوتەوە لەناو تورکمانەکاندا" ئێستاش له‌ دوای نوێژی هه‌ینی، هه‌موو حه‌فته‌یه‌ك لە تەکیەی تاڵەبانی مقامات ده‌خوینرێ و مامۆستا میقداد لەو کۆڕانەدا بەشداری دەکات. "تا ئێستا هیچ به‌رهه‌مێكی تۆمارکراوم لای خۆم نەماوە! چونكه‌ گرنگیم نه‌داوه‌ به‌ كۆكردنه‌وه‌ی به‌رهه‌مه‌كانم  ته‌نیا ئه‌و به‌رهه‌مانه‌ نه‌بێ كه‌ له‌ كه‌ناڵه‌كان بانگێشتكراوم یان ئه‌گه‌ر كه‌سێك تۆماری كردبێ و لای خۆی ئه‌رشیفی كردبێ" مامۆستا میقداد وا دەڵێ. لە تەکیەی تاڵەبانی فێری مقامناسی بوو، لە بەغدا ناوبانگی پێ پەیدا کرد.. فۆتۆ: مەکتوب هێشتا بەو تەمەنەوە گەرموگوڕی جارانی تێدا ماوە بۆ پاراستنی هونەری مقامبێژیی.. فۆتۆ: مەکتوب    

هەمووان سه‌ربه‌ستن له‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ بابه‌ته‌كانمان، به‌و مه‌رجه‌ی‌ ناوی‌ ماڵپه‌ڕی‌ (Maktwb) بهێنرێت‌.
Developed by Smarthand