پێغه‌مبه‌رێک لە کەرکوک هه‌موو پێكهاته‌كان له‌ ئامێز ده‌گرێت

مه‌زارگه‌ی دانيال هه‌مو پێكهاته‌كان سه‌ردانى ده‌كه‌ن و به‌ پیرۆز سه‌یری ده‌كه‌ن فۆتۆ: مەکتوب

عه‌لی ئاراس_مەكتوب

 

رێڕه‌وێكی بچوك، به‌ر هه‌یوانێكی فراوان، ده‌روازه‌یه‌كی دارین كه‌ به‌ شێوازێكی هونه‌ری بنمیچه‌كه‌ى نه‌خشێنراوه‌ به‌چه‌ند ئایه‌تێك، هه‌ر له‌ پشتی ئه‌و ده‌رگایه‌وه‌ كۆمه‌ڵێك ئافره‌ت له‌ ده‌وری گۆڕێك كۆبونه‌ته‌وه‌، هه‌ریه‌كه‌یان به‌ زمانێكى جیاواز وێردی ئاینی ده‌ڵێنه‌وه‌ و نزا و پاڕانه‌وه‌ ده‌كه‌ن، دیمه‌نێك ره‌نگه‌ به‌لای زۆر كه‌سه‌وه‌ مایه‌ى سه‌رسوڕمان بێت له‌ كه‌ركوك دا روده‌دات.

لە قەڵای کەرکوکی مێژوویی، زۆر کەس ئەوە نازانن مەزارگەی پێغه‌مبه‌رێكى تێدایە كه‌ رۆژانى شه‌مه‌ ئامێز بۆ خه‌ڵكی شاره‌كه‌ به‌ جیاوازیه‌كانیانه‌وه‌ ده‌كاته‌وه‌، ئه‌و شوێنه‌ش مه‌زارگه‌کەی پێغه‌مبه‌ر (دانیاڵ)ه‌.

ئه‌و رۆژه‌ى سه‌ردانى مه‌زاره‌كه‌مان كرد، خێزانی حاجی حه‌سه‌ن كه‌ خێزانێكی عه‌ره‌بی سونه‌ن، یه‌كه‌مجاریان بوو سه‌ردانی مه‌زاری پێغه‌مبه‌ر دانیاڵیان ده‌كرد،ئه‌وه‌ى هانی دابون بۆ ئه‌م سه‌ردانه‌، (مونا)، بوكه‌ تازه‌كه‌یان بوو‌ كه‌ توركمانی شیعه‌یه‌.

به‌ جلێكى ئاودامانى ئیسلامیه‌وه‌ و به‌ روخسارێكى ئاڵێنراو به‌ سه‌رپۆشێك كه‌ قژه‌كه‌ى به‌ته‌واوى داپۆشیی بو، له‌پێش گۆڕه‌كه‌ى نه‌بی دانیال دا ده‌ستى به‌ خوێندنى نزا كرد، پاش ته‌واوبونى نزاكه‌ى، قسه‌ى بۆ كردین و وتى: "له‌ته‌مه‌نی (10) ساڵانه‌وه‌ له‌گه‌ل ماڵی باوكم سه‌ردانی ئه‌م مه‌زاره‌ ده‌كه‌م و خواردنمان له‌گه‌ڵ خۆمان ده‌هێنا و له‌ باخچه‌ی مه‌زاره‌كه‌ ده‌مانخوارد، ئه‌‌مرۆ پێشنیارم بۆ محه‌مه‌دی هاوسه‌رم و خێزانه‌كه‌ی كرد پێكه‌وه‌ بێینه‌ ئێره‌". ئه‌وان له‌گه‌ڵ خۆشیاندا (به‌ڵین)ى هاورێی محه‌مه‌د-یشیان هێنابوو، كه‌ كوردێكى كه‌ركوكییه‌.

هەموو ئەوانەی رۆژانی شەممە بۆ نزا دەچنە سەر گۆڕی نەبی دانیاڵ، گرنگ نیە هەڵگری چ بیروباوەڕێکی ئاینین یان سەر بە چ نەتەوەیەکن، گرنگ ئەوەیە هەمووان باوەڕیان بەوە هەیە کە لەم شوێنەدا زووتر مەرام و دەنگیان بە خودا دەگات.

جگه‌ له‌ گۆڕی پێغه‌مبه‌ر دانیاڵ، گۆڕی سێ كه‌سایه‌تی دیكه‌شى لێیه‌ كه‌ ئه‌وانیش وه‌كو پێغه‌مبه‌ر ناویان هاتووه  فۆتۆ: مەکتوب

 

ئامینه‌‌ تۆفیق، (48) ساڵان، لەسه‌ر مەزارگەی نەبی دانیاڵ تەسبیحەکەی بە دەستەوە گرتووە و روو له‌ ئاسمانه‌ ، لەژێر لێوەوە خەریکی وێرد خوێندنەوەیه‌، ئەم ژنە کورد و سوننی مەزهەبە و فەرمانبەرە لە یەکێک لە فەرمانگەکانی کەرکوک، سەبارەت بە مەبەستی سەردانەکەی بۆ ئەم مەزارە وتی: "زیاتر له (12) ساڵه‌ رۆژانی شەممە سه‌ردانی ئه‌م مه‌زارگه‌یه‌ ده‌که‌م، لێره‌ له‌ خودا ده‌پاڕێمه‌وه‌ که یارمەتیم بدات تا‌ خه‌ون و ئامانجه‌کانم به‌دی بێن".

دەشڵێت: "تەلار و باڵەخانەکەی ئەم مەزارگەیە شوێنێکی مێژووییە، بۆیە سەردانیکردنی دەبێتە هۆی پێدانی هه‌ستێکی ئارام بە دڵ و ده‌روونمان، هەر لێرەش کەسانێک دەبینین کە سەر بە نەتەوەوە ئاینی جیاوازن و پێکەوە نزا دەکەین، ئەمەیش مانای پێکەوەژیانی كه‌ركوكیه‌كانه‌ کە هەوڵی زۆر هەیە بۆ لەناوبردنی".

دانیاڵى پێغەمبەر یەکێکە لە پێغەمبەرەکانی ئیسرائیل و کوڕی یەهودای کوڕی یەعقوبی کوڕی ئیسحاقی کوڕی ئیبراهیمە، ئه‌مه‌ش به‌وته‌ى نوێنه‌ری جووه‌كان له‌‌ وه‌زاره‌تی ئه‌وقافى هه‌رێم.

شێركۆ عوسمان، وتیشی: دانیال لە سەدەی حەوتی پێش زاینی لە دایکبووە و لە سەدەی شەشی پێش زاین کۆچی دوایی کردووە، له‌ ئۆرشه‌لیمه‌وه‌ رووی له‌ شاری بابل كرد و مژده‌ی پێغه‌مبه‌رایه‌تی پێدرا، دواتر لە شاری کەرکوک نیشتەجێ بووە.

مزگەوت و مەزارگەی نەبی دانیاڵ لە کەرکوک لە هەموو شوێنە ئاینییەکانی دیکە زیاتر بووەتە جێی کۆکردنەوەی پێكهاته‌ و ئاینیەکان کە بەهۆی ناکۆکی سیاسی و مەزهەبییەوە دابەشبوون.

فاروق محه‌مه‌د، (60) ساڵ، سەرپەرشتیاری کاروبارەکانی ئەم مەزارگه‌یە دەکات، وه‌كخۆی دەڵێت، بنەماڵەی ئەوان بە رەچەڵەک دەچنەوە سەر نەبی دانیاڵ و دەیان ساڵە سەرپەرشتیکردن و بەڕێوەبردنی مەزارگەکەیان لە ئەستۆ دایە.

وتی: "تائێستاش خه‌ڵکانێکی زۆر له‌ هه‌موو نەتەوە و ئاینه‌کان به‌ بێ جیاوازیی سه‌ردانی مه‌زاره‌که‌ ده‌که‌ن، ئەمە نیشانی دەدات جیاوازییەکان نەیتوانیوە بیروباوەڕی خەڵک سارد بکه‌نەوە لەسەر پیرۆزیی نەبی دانیاڵ و پێكه‌وه‌ژیان له‌ نێوان پێكهاته‌كان".

ئه‌م مه‌زارگه‌ دێرینه‌ى قه‌ڵاى كه‌ركوك، زۆر بۆچون و لێكدانه‌وه‌ له‌باره‌ى بنه‌ڕه‌ت و ساڵی دروستبونیه‌وه‌ هه‌یه‌، ئه‌مه‌ سه‌رباری ئه‌وه‌ش جگه‌ له‌ گۆڕی پێغه‌مبه‌ر دانیاڵ، گۆڕی سێ كه‌سایه‌تی دیكه‌شى لێیه‌ كه‌ ئه‌وانیش وه‌كو پێغه‌مبه‌ر ناویان هاتوه‌.

ئه‌یاد تارق، به‌ڕێوبه‌ری شوێنه‌واری كه‌ركوك، لەمبارەیەوە وتی:" لەناو ئەم مەزارگەیەدا گۆڕی چوار پێغەمبەر هەن، لەوانە: (دانیاڵ، حونه‌ین، عوزێر و میكاییل)، به‌ڵام گۆڕی پێغه‌مبه‌ر (میكاییل) بە تەواوی دیاری نه‌كراوه‌ له‌ناو مه‌زارگه‌كەدا".

وتیشی: مزگەوتی نەبی دانیاڵ ساڵی (1997) لەسەر ئاسەواری کەنیسەیەک بنیات نراوە، رووبەری مزگەوتەكه‌ (400) مەتر دوجایە و مێژووی منارەکەشی زۆر کۆنتره‌ لە خودی مزگەوتەکە.

ژیان و مانەوەی نەبی دانیاڵ لە کەرکوک، هەروەکو مێژووناسان دەیڵێن، دەگەڕێتەوە بۆ دوو هەزار ساڵ.

ئیبتیهال عادل، مامۆستای مێژوو لە زانکۆی کەرکوک، وتی: "مێژووی ئه‌م مه‌زارگانه‌ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ زیاتر له‌ دوو هەزار ساڵ لەمەوبەر، سه‌رچاوه‌ مێژووییه‌كانی وڵاتی رافیده‌ین و‌ میسر، باسی چه‌ند پێغه‌مبه‌رێكیان قرتاندووە‌ یه‌كێك له‌وانه‌ دانیاڵ پێغه‌مبه‌ره‌، هۆکاری باسنه‌كردنی له‌ سه‌رچاوه‌كاندا، به‌ شێوه‌یه‌كی راسته‌وخۆ ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ بوونی ئه‌م پێغه‌مبه‌رانه‌ بۆ ره‌وتی (یه‌كتاپه‌رستی)، هه‌رچه‌نده‌ به‌ شێوه‌ی ناڕاسته‌خۆ به‌چه‌ند ئاماژەیەك باسكراون و بوونیان ده‌سه‌لمێنێرێت".

پێكهاته‌كان رۆژانی شەممە بۆ نزا دەچنە سەر گۆڕی نەبی دانیاڵ فۆتۆ: مەکتوب

سەردانی گۆڕو مەزارگەی نەبی دانیاڵ کەرکوک لە کاتێکدایە کە گۆڕی ئەم پێغەمبەرە لە هەریەکە لە شاری موسڵ و وڵاتانی ئێران، میسر و ئۆزبەکستانیشدا هەن.

ئیبتیهال عادل، له‌مباره‌یه‌وه‌ روونكردنه‌وه‌ ده‌دات "زۆربه‌ی ئه‌و پێغه‌مبه‌رانه‌ لە کات و سەردەمی خۆیاندا توشی ده‌ركردن و ئاوارەیی هاتوون و ناچاربوون كۆچ بکەن بۆ شوێنه‌كانی تر، ئه‌مه‌ش هۆكاره‌ بۆ بوونی گۆڕ و مه‌زارگه‌یان لە شوێن و ناوچەی جیاواز".

بەگوێرەی تۆماری مەزارگەی نەبی دانیاڵیش لە فەرمانگەی شوێنەواری کەرکوک، ئەم مەزارگە لە سەردەمی هاتنی لەشکری ئیسلام بۆ عێراق و کوردستان، لەلایەن خەلیفە عومەری کوڕی خەتابەوە بنیاتنراوه، ئه‌م دیرۆكه‌ش به‌سه‌ بۆ ئه‌وه‌ى دانیشتوانى شاره‌كه‌ به‌ پیرۆزیی سه‌یری بكه‌ن‌.

گه‌نجێكی باڵا به‌رز و گه‌نم ڕه‌نگ، به‌ جلێكی عه‌ره‌بیه‌وه‌ له‌ ناوه‌ڕاستی مه‌زارگه‌كه‌دا راوه‌ستابوو و نزای ده‌كرد.

"دایكم نه‌خۆشه‌، زۆرجار دێمه‌ ئه‌م مه‌زاره‌ نزای بۆ ده‌كه‌م، چونكه‌ ئه‌م مه‌زاره‌ نزاى هه‌مومان له‌ هه‌ر ره‌گه‌ز و پێكهاته‌یه‌ك بێت، وه‌رده‌گرێت". حه‌سه‌ن كه‌ریم، (23) ساڵ، وای وت.

ئه‌و مه‌زاره‌ى كه‌ بوه‌ته‌ شوێنى كۆكردنه‌وه‌ى ئه‌و پێكهاتانه‌ى كه‌ سیاسه‌ت كردونی به‌ نه‌یار و دوژمن، له‌ لای كه‌سانى بیانیش به‌ پیرۆز ته‌ماشا ده‌كرێت و سه‌ردانی ده‌كه‌ن.

مه‌هتاب حه‌یده‌ری، (40) ساڵ، خەڵکی شاری سوسه‌ی ئێرانە، له‌نێو حه‌وشه‌ى مه‌زاره‌كه‌دا چاومان پێكه‌وت. دەڵێت: "له‌ شاری ئێمه‌ش دا مه‌زاری نه‌بی دانیاڵ بوونی هه‌یه‌ و له‌هه‌موو پێكهاته‌كان سه‌ردانی ده‌كه‌ن‌، باوکم كه‌ له‌ ژیان دا بوو ئامۆژگاریی کردم سه‌ردانی ئێره‌ بكه‌م و وا منیش هاتوم".

(مه‌هتاب) وتیشی: "هه‌فته‌یه‌كی تر دەگەڕێمەوە ئێران و دەمەوێت بەکامیراکەم هەندێک وێنه‌ی جوان و سەرەنجڕاکێشی ئه‌و پێكه‌وه‌ژیانه‌ی ئێره‌ بگرم و بیبه‌مەوە بۆ کەسوکارەکەم".

ئەم راپۆرتە یەکێکە لە بەرهەمەکانی پرۆژەی "تصالح" کە لەلایەن هەردو رێکخراوی (CFI) و (MICT) لە رێگەی (ئەکادیمیای راگەیاندنی ئەڵمانی لە عێراق) بۆ رۆژنامەنوسانی عێراق لە ساڵی ٢٠١٨ ئەنجامیان داوە.

هەمووان سه‌ربه‌ستن له‌ بڵاوكردنه‌وه‌ی‌ بابه‌ته‌كانمان، به‌و مه‌رجه‌ی‌ ناوی‌ ماڵپه‌ڕی‌ (Maktwb) بهێنرێت‌.
Developed by Smarthand